Badania sezonu 2007 to ostatni sezon prac prowadzonych w ramach umowy zawartej pomiędzy Muzeum Pałac w Wilanowie a Krajowym Ośrodkiem Badań i Dokumentacji Zabytków. W tym samym roku rozpoczynały się prace związane z realizacja programu badań EOG i działania KOBiDZ ograniczały się szeroko zakrojonego nadzoru archeologicznego, prowadzonego przy realizacji inwestycji wodno-kanalizacyjnej. Szczególne znaczenie dla wyników prac miały prace w wykopie przecinającym Taras Górny po osi N-S. Dzięki rejestracji profilu zimnego zarejestrowano stratygrafię całego założenia, zyskując dodatkowe, brakujące informacje do przebiegu siedemnastowiecznego wodociągu.

Uzupełniając te prace otworzono dodatkowe wykopy badawcze przy korpusie głównym Pałacu i na skrzyżowaniu głównych alejek, pozostających w symetrycznym układzie do części południowej. W pierwszym przypadku chodziło o poszerzenie wiedzy dotyczącej późnośredniowiecznego dworu, w drugim zaś o sprawdzenie, czy na skrzyżowaniu alejek potwierdza się obecność (na zasadzie symetrii) zasilanego wodą elementu wystroju ogrodowego. Pierwsza część planu nie została zrealizowana w pełnym zakresie. Odsłonięto pozostałości kamiennych fundamentów, które dźwigały drewnianą zapewne konstrukcję dworu lub jego gospodarczej przybudówki. Odkrycia te okazały się jednak zbyt fragmentaryczne aby stać się mogły podstawą wiarygodnej rekonstrukcji założenia. Inaczej przebiegły prace na skrzyżowaniu alejek. Tutaj, koncentrując wysiłek ekipy i prowadząc prace z niestosowana dotychczas precyzją udało się odtworzyć pierwotny kształt obiektu, który podobnie jak ten po stronie południowej, zasilany był wodą. Z eksploracji wypełniska stanowiącego zasyp usuniętej na przełomie XVII i XVIII fontanny (?) uzyskano kilka fragmentów detali marmurowych, które być może stanowiły część wystroju tego obiektu. Problem ten rozstrzygnięty być powinien w przyszłości przez historyków sztuki.

Równie ciekawych informacji dostarczyły prace prowadzone w ramach nadzoru przy licu Groty. Konieczność prowadzenia prac na dużych głębokościach zmusił instalatorów sieci wodno-kanalizacyjnej do czasowego zastosowania igłofiltrów, co otworzyło przed archeologami szanse dotarcia do niedostępnych do tej pory dolnych części fundamentów muru oporowego i jego stopy. Można śmiało powiedzieć, że wyniki tych prac mieć będą kluczowe znaczenie do ustalenia pierwotnej topografii, zrozumienia sposobu budowy muru i stworzenia najstarszej kompozycji Tarasu Dolnego. Wynik tych prac zobrazowany został w formie trójwymiarowych wizualizacji. Także prace badawcze prowadzone w południowo-zachodniej części podstawowego czworoboku rezydencji (Pałacu i jego bezpośredniego otoczenia) dostarczyły niezmiernie interesujących odkryć. Uznając przerysy planu Boy’a za wiarygodne źródło kartograficzne, co potwierdzone zostało w dotychczasowych badaniach, otworzone niewielkie wykopy w miejscu, w którym zaznaczony był na planach niewielki obiekt murowany. W toku prac archeologicznych potwierdzono jego obecność. Odkrycie to pozwala obecnie na dokonanie wiarygodnej określenie zasad leżących u podstaw podstawowych założeń kompozycyjnych najstarszej fazy królewskiej rezydencji.

Wykonane zadania sezonu 2007 zamknęły zakres badań terenowych, realizowanych przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków. Zbiór znalezisk i wykonanej dokumentacji stanowi obecnie podstawę dalszych analiz i prac badawczych.

Andrzej Gołembnik